Swędzenie skóry głowy: częste przyczyny i łagodna pielęgnacja

Swędzenie skóry głowy rzadko zaczyna się z dnia na dzień. Najpierw skóra jest lekko ściągnięta po myciu, potem łapiesz się na tym, że przy biurku drapiesz się z tyłu głowy. Najczęściej winne są zwykłe, codzienne sprawy: to, jak myjesz, suszysz i stylizujesz włosy. Bywa jednak, że świąd jest objawem problemu, którym powinien zająć się lekarz.

Skąd się bierze swędzenie skóry głowy: najczęstsze przyczyny

Świąd to sygnał z zakończeń nerwowych, że coś drażni skórę.

• Przesuszenie. Sezon grzewczy, gorąca woda i zbyt gorliwe oczyszczanie odbierają skórze wodę i lipidy – staje się ściągnięta i łuszczy się drobnymi, suchymi łuskami.
• Resztki kosmetyków. Lakier, suchy szampon, a także niedokładnie spłukane szampon i odżywka gromadzą się na skórze razem z sebum (łojem) i martwymi komórkami naskórka.
• Zbyt częste mycie lub zbyt gorąca woda. Zmywają ochronne lipidy. Drażni też druga skrajność: przy rzadkim myciu na skórze zalegają sebum, pot i łuski.
• Farbowanie i stylizacja. Rozjaśnianie, farba, suszarka trzymana tuż przy skórze. Osobna sprawa to podrażnienie albo alergia na nowy kosmetyk.
• Pot i nakrycia głowy. Pod czapką czy kaskiem jest ciepło i wilgotno, a pot po treningu drażni skórę.
• Stres. W stresujących okresach świąd odczuwamy mocniej, a drapanie łatwo wchodzi w nawyk.
• Problemy skórne przebiegające z łuszczeniem się. Łupież, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, kontaktowe zapalenie skóry. Łojotokowe zapalenie skóry wiąże się z drożdżakami z rodzaju Malassezia, które naturalnie bytują na skórze, z pracą gruczołów łojowych i z indywidualną wrażliwością. To diagnoza, a tę stawia dermatolog.

Bariera naskórkowa: dlaczego wrażliwa skóra głowy potrzebuje łagodnej pielęgnacji

Wierzchnią, rogową warstwę naskórka często porównuje się do muru z cegieł: płaskie komórki, czyli korneocyty, są spojone lipidami. Razem z cienkim, lekko kwaśnym filmem z sebum i potu tworzy ona barierę naskórkową, która zatrzymuje wodę w skórze i nie przepuszcza substancji drażniących.

Na głowie bariera działa w szczególnych warunkach: jest tu dużo gruczołów łojowych i mieszków włosowych, skóra ma własny mikrobiom, a pod włosami utrzymują się ciepło i wilgoć. Gdy bariera jest naruszona, skóra szybciej traci wodę i reaguje na to, co wcześniej znosiła bez problemu: szampon, gorące powietrze z suszarki, pot. Taką skórę nazywamy wrażliwą albo reaktywną.

Reaktywna skóra potrzebuje łagodnego mycia, a nie „skrzypiącej” czystości. Potrzebuje też konsekwencji: warstwa rogowa odnawia się stopniowo, a przy ciągłych zmianach kosmetyków nie sposób ocenić, co skórze pomogło, a co zaszkodziło.

Co zmienić w pierwszej kolejności

Zanim kupisz coś nowego, wyeliminuj to, co drażni skórę dzień w dzień.

1. Woda. Letnia, zbliżona do temperatury ciała, nie gorąca.
2. Spłukiwanie. Spłukuj szampon i odżywkę dłużej, niż wydaje Ci się konieczne, zwłaszcza z tyłu głowy i za uszami. Skórę masuj opuszkami palców, nie paznokciami.
3. Mniej kosmetyków naraz. Zostaw krótką, podstawową pielęgnację, a resztę przywracaj pojedynczo, żeby widzieć, na co skóra reaguje.
4. Bez drapania. Paznokcie zostawiają mikrouszkodzenia, bariera cierpi jeszcze bardziej, a świąd się nasila. Tak powstaje błędne koło świądu i drapania.
5. Ciepło i tarcie. Suszarkę ustaw na średnią temperaturę, czapki i wkładkę kasku regularnie pierz, a po treningu nie odkładaj mycia głowy na długo.
6. Farbowanie. Dopóki skóra głowy jest podrażniona, rozjaśnianie i farbowanie lepiej odłożyć.

Jeśli chcesz sprawdzić, jaka pielęgnacja pasuje właśnie do Twojej skóry, zrób krótki bezpłatny test skóry głowy i odbierz osobisty protokół pielęgnacji.

Co daje kojące oczyszczanie

Mycie pozostaje podstawą pielęgnacji także przy skórze wrażliwej: sebum, pot, łuski i resztki kosmetyków do stylizacji same stają się czynnikami drażniącymi.

Kojący kosmetyk myjący ma trzy zadania pielęgnacyjne: usunąć zanieczyszczenia bez przesuszania skóry, pomóc zmiękczyć i oddzielić łuski oraz zmniejszyć uczucie ściągnięcia i dyskomfortu po myciu. Nie stawia diagnozy i nie leczy chorób skóry.

W TRICHO DOCTOR tym krokiem jest Dermatitis Control Emulsion, kojąca emulsja myjąca opracowana z myślą o skórze głowy i ciała skłonnej do nawracającego łuszczenia się, zaczerwienienia i wrażliwości. Pomaga zmniejszyć ilość łusek, uczucie ściągnięcia i dyskomfort, szanując przy tym barierę skóry głowy. W składzie znajdują się Piroctone Olamine (piroktonian olaminy), kwas mlekowy, lawenda i siemię lniane. Piroctone Olamine to składnik powszechnie stosowany w kosmetykach do skóry głowy ze skłonnością do łupieżu; kwas mlekowy to alfa-hydroksykwas stosowany do delikatnego złuszczania.

To pielęgnacja kosmetyczna: uzupełnia zalecenia lekarza, ale ich nie zastępuje. Emulsję stosuj zgodnie ze wskazówkami na opakowaniu.

Na stronie kosmetyki są zestawione w protokoły: test dobiera linię do stanu skóry i jeden z trzech poziomów – Base, Advanced lub Intensive.

Kiedy iść do dermatologa

Przy lekkim świądzie i ściągnięciu bez zmian widocznych na skórze można najpierw spróbować łagodnej domowej pielęgnacji. Umów się na wizytę u dermatologa lub lekarza, jeśli:

• na skórze pojawiły się ranki lub strupy, skóra sączy się albo krwawi;
• skóra boli, piecze, jest wyraźnie zaczerwieniona lub obrzęknięta;
• włosy wypadają plackami albo całymi pasmami;
• łuszczenie się i zaczerwienienie przechodzą na twarz (brwi, skrzydełka nosa, skóra za uszami) lub na ciało;
• świąd budzi Cię w nocy albo pojawił się nagle i gwałtownie;
• po kilku tygodniach łagodnej pielęgnacji nic się nie zmieniło;
• dolegliwości dotyczą dziecka albo pojawiły się w ciąży lub w trakcie przyjmowania leków.

Ciężka reakcja po farbowaniu – obrzęk twarzy lub powiek, silne pieczenie, trudności z oddychaniem – wymaga natychmiastowej pomocy lekarskiej.

Jeśli nie widzisz u siebie żadnego z tych sygnałów i chcesz uporządkować pielęgnację, zacznij od bezpłatnego testu skóry głowy.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego swędzi mnie głowa, skoro nie mam łupieżu?

Świąd bez widocznych łusek zdarza się często: mogą za nim stać przesuszenie, gorąca woda, niedokładnie spłukane kosmetyki, reakcja na nowy szampon lub farbę albo stres. Jeśli po uproszczeniu pielęgnacji swędzenie nie mija, pokaż skórę dermatologowi.

Jak często myć włosy przy wrażliwej skórze głowy?

Nie ma jednej normy – kieruj się tym, jak szybko skóra się przetłuszcza. Drażnią obie skrajności: zbyt rzadkie mycie, gdy gromadzą się sebum i pot, oraz zbyt intensywne oczyszczanie gorącą wodą. Łagodny kosmetyk i dokładne spłukanie są ważniejsze niż częstotliwość.

Czy swędzenie może być reakcją na szampon lub farbę do włosów?

Tak. Skóra może odpowiedzieć podrażnieniem albo reakcją alergiczną, czasem dopiero po kolejnym użyciu. Odstaw nowy kosmetyk i wróć do prostej pielęgnacji; jeśli reakcja nie ustępuje, zgłoś się do dermatologa lub alergologa.

Czy kosmetyki mogą zastąpić leczenie łojotokowego zapalenia skóry?

Nie. Łojotokowe zapalenie skóry rozpoznaje i leczy dermatolog. Pielęgnacja kosmetyczna oczyszcza, koi skórę i pomaga zmniejszyć widoczność łusek oraz uczucie dyskomfortu, ale pozostaje uzupełnieniem zaleceń lekarza.