Łupież suchy i tłusty: czym się różnią i jak dbać o skórę głowy

Ciemny sweter, a na ramionach drobne białe kropki. Albo odwrotnie: ramiona czyste, za to u nasady włosów żółtawe łuski, których nie da się strzepnąć. Jedno i drugie nazywamy łupieżem, choć wygląda inaczej i wymaga innej pielęgnacji. Łupież suchy i tłusty to nie dwie diagnozy, tylko dwa opisy tego, jak zachowuje się skóra głowy.

Czym jest łupież i skąd się bierze

Skóra głowy odnawia się bez przerwy: stare komórki wędrują ku powierzchni i niezauważalnie się złuszczają. Przy łupieżu ten proces przyspiesza. Komórki nie zdążają oddzielić się pojedynczo, sklejają się i odpadają w postaci widocznych płatków.

Zwykle składają się na to trzy czynniki:

• Łój (sebum). Wytwarzają go gruczoły łojowe, a na głowie jest ich wyjątkowo dużo.
• Drożdżak Malassezia. Żyje na skórze praktycznie każdego człowieka i żywi się lipidami zawartymi w sebum. To zwykły składnik mikrobiomu, a nie infekcja.
• Indywidualna wrażliwość. U części osób skóra reaguje na produkty przemiany materii tego drożdżaka podrażnieniem, swędzeniem i przyspieszoną odnową. Inni, choć mają na skórze tego samego drożdżaka, łupieżu nie mają.

Płyną z tego dwa ważne wnioski. Łupież nie jest zaraźliwy: nie „złapiesz” go przez grzebień, czapkę ani poduszkę, bo drożdżaki Malassezia i tak ma na skórze każdy. Nie świadczy też o złej higienie – pojawia się również u osób, które myją głowę regularnie i starannie.

Łupież suchy i tłusty: jak je odróżnić

Podział na łupież suchy i tłusty jest raczej praktyczny niż ściśle medyczny, ale ułatwia dobór pielęgnacji.

Łupież suchy

• płatki są drobne, białe lub szarawe, lekkie;
• łatwo odpadają i sypią się na ramiona i ubranie;
• skóra głowy jest ściągnięta, może swędzieć;
• włosy u nasady nie wyglądają na przetłuszczone.

Łupież tłusty

• łuski są większe, żółtawe, w dotyku tłuste;
• trzymają się skóry i nasady włosów, sklejają się w płaty;
• włosy szybko tracą świeżość, a u nasady przetłuszczają się niedługo po myciu;
• na ubraniu prawie go nie widać – zostaje na głowie.

Łupież czy po prostu sucha skóra głowy

Nie każde drobne łuszczenie się skóry to łupież. Suchej skórze głowy brakuje wody i lipidów – nadmiar sebum to nie jej problem. Rozpoznasz ją po kilku sygnałach:

• uczucie ściągnięcia jest najsilniejsze tuż po myciu;
• skóra jest sucha także w innych miejscach – na twarzy, dłoniach, łydkach;
• skóra łuszczy się mocniej po gorącej wodzie, częstym suszeniu suszarką i agresywnych szamponach.

Jeśli przy łagodniejszym myciu i letniej wodzie skóra łuszczy się wyraźnie mniej, najprawdopodobniej chodzi o suchość. Jeśli jednak płatki wracają raz za razem, dochodzi swędzenie, a włosy szybko się przetłuszczają, wygląda to raczej na łupież.

Na oko trudno to czasem rozróżnić. W rozeznaniu pomoże Ci krótki bezpłatny test skóry głowy na naszej stronie.

Najczęstsze błędy w pielęgnacji przy łupieżu

• Rzadsze mycie głowy, „żeby nie przesuszyć”. Sebum i łuski się gromadzą, a łupież tłusty staje się bardziej widoczny.
• Gorąca woda. Wysusza i drażni skórę przy każdym rodzaju łupieżu.
• Zdrapywanie łusek paznokciami lub grzebieniem. Uszkodzona skóra reaguje jeszcze silniejszym łuszczeniem się i podrażnieniem.
• Wcieranie olejów w skórę głowy. Przy łupieżu tłustym to dodatkowe lipidy tam, gdzie i tak jest ich za dużo.
• Mycie „do skrzypiącej czystości” silnie odtłuszczającymi produktami. Przesuszona skóra reaguje ściągnięciem i swędzeniem.

Jak pielęgnować skórę głowy przy łupieżu suchym i tłustym

Podstawa jest wspólna: regularne mycie zgodnie z potrzebami skóry, letnia woda, szampon wmasowany opuszkami palców i dokładne spłukanie. Dalej zaczynają się różnice.

Przy łupieżu suchym chodzi o to, by nie pogłębiać suchości: łagodne mycie, żadnej gorącej wody, suszarka ustawiona na umiarkowaną temperaturę i trzymana z dala od skóry. Celem pielęgnacji jest delikatne usuwanie płatków i zmniejszanie uczucia ściągnięcia.

Przy łupieżu tłustym najważniejsze są dokładne oczyszczanie skóry głowy i pomoc w usuwaniu zbitych, przylegających łusek. Tu ma swoje miejsce złuszczanie keratolityczne: keratolityki zmiękczają zrogowaciałe łuski i ułatwiają ich oddzielanie się.

W pielęgnacji TRICHO DOCTOR te zadania realizują dwa kroki, które się uzupełniają. Dandruff Control Shampoo to spłukiwany krok oczyszczający podczas mycia: kompleks na bazie Piroctone Olamine (piroktonianu olaminy) opracowano pod kątem łupieżu związanego z Malassezia, a szampon pomaga usuwać łuski. Dandruff Control Lotion to osobny krok bez spłukiwania: zostaje na skórze głowy i między myciami kontynuuje pielęgnację przeciwłupieżową, łącząc ją ze złuszczaniem keratolitycznym (kwas salicylowy). W zależności od potrzeb skóry głowy protokół może obejmować sam szampon albo szampon razem z wcierką bez spłukiwania. Oba produkty to kosmetyki: pielęgnują skórę głowy i pomagają zmniejszyć widoczne łuszczenie się, ale nie leczą chorób. Stosuj je zgodnie ze wskazówkami na opakowaniu.

O tym, których kroków potrzebujesz właśnie Ty, decyduje test. Dobiera protokół – linię odpowiadającą potrzebom Twojej skóry głowy i jeden z trzech poziomów: Base, Advanced lub Intensive.

Kiedy z łuszczącą się skórą głowy iść do dermatologa

Zwykły łupież to kwestia pielęgnacji kosmetycznej. Umów się na wizytę u dermatologa lub lekarza, jeśli:

• skóra głowy jest mocno zaczerwieniona, boli, sączy się lub krwawi;
• pojawiły się grube, zbite strupy albo blaszki;
• łuski pojawiły się także poza owłosioną skórą głowy – na brwiach, skrzydełkach nosa, za uszami lub na klatce piersiowej;
• skóra się łuszczy, a do tego włosy wypadają plackami lub garściami;
• problem pojawił się nagle albo nie słabnie mimo łagodnej i konsekwentnej pielęgnacji;
• łuski i strupy pojawiły się u dziecka.

Za takimi objawami mogą się kryć różne problemy skórne, między innymi łojotokowe zapalenie skóry i łuszczyca. Postawić diagnozę i przepisać leki może tylko lekarz – kosmetyki tego nie zastąpią.

Jeśli dokuczają Ci głównie płatki i szybko przetłuszczające się włosy, zacznij od prostego kroku: zrób bezpłatny test skóry głowy i odbierz swój osobisty protokół pielęgnacji.

Najczęściej zadawane pytania

Czy łupież jest zaraźliwy?

Nie. Drożdżak Malassezia, z którym wiąże się łupież, żyje na skórze praktycznie wszystkich ludzi. Łupież bierze się z indywidualnej reakcji skóry, a nie z zarażenia się od innej osoby.

Czy łupież może raz wyglądać na suchy, a innym razem na bardziej tłusty?

Tak, jego obraz może się zmieniać. Ilość sebum zależy od pory roku, hormonów, stresu i pielęgnacji, dlatego u tej samej osoby łupież nie zawsze wygląda tak samo. Łupież suchy i tłusty to opisy stanu skóry głowy, a nie dwie odrębne diagnozy.

Jak często myć głowę przy łupieżu?

Tak często, jak potrzebuje tego skóra głowy – jednej normy nie ma. Przy łupieżu tłustym rzadkie mycie zwykle pogarsza wygląd włosów i skóry, bo sebum i łuski się gromadzą. Przy suchym ważniejsza od częstotliwości jest łagodność: letnia woda i delikatne mycie.

Dlaczego łupież wraca?

Bo jego przyczyny nie znikają: gruczoły łojowe pracują dalej, a Malassezia pozostaje częścią mikrobiomu skóry. Rozsądniej więc liczyć nie na jednorazowe „zwycięstwo”, lecz na regularną pielęgnację, która służy skórze. Jeśli skóra uparcie się łuszczy, pokaż ją dermatologowi.