Dieta a włosy: jakie nawyki wpływają na skórę głowy

Nowy szampon, delikatniejsze czesanie, a włosy i tak tracą blask i na szczotce zostaje ich więcej niż kiedyś. W takiej chwili trudno nie pomyśleć o tym, co ląduje na talerzu. Dieta a włosy – ten związek rzeczywiście istnieje, tyle że nie jest tak prosty, jak sugerują nagłówki o „produktach na gęste włosy”.

Dlaczego organizm oszczędza na włosach

Włos zbudowany jest głównie z keratyny – białka, które mieszek włosowy buduje z aminokwasów. W fazie wzrostu (anagen) mieszek należy do najintensywniej dzielących się struktur w organizmie i stale potrzebuje energii, białka, witamin i mikroelementów.

Włosy nie są jednak niezbędne do życia. Kiedy zasobów brakuje – z powodu restrykcyjnej diety, choroby albo silnego stresu – organizm najpierw zaopatruje serce, mózg i inne narządy, a włosom przypada reszta.

Skóra głowy to także żywa tkanka, na którą wpływają hormony, geny, pielęgnacja i klimat. Jedzenie jest tu tylko jednym z czynników, i to wcale nie najważniejszym.

Nawyki żywieniowe, które liczą się na co dzień

Specjalna „dieta na włosy” nie istnieje. Włosy nie reagują na jeden obiad, tylko na miesiące zwykłej, trochę nudnej konsekwencji:

• Wystarczająca ilość jedzenia. Odpowiednia i stała podaż energii oraz składników odżywczych ma większe znaczenie niż liczba posiłków w ciągu dnia.
• Białko w każdym głównym posiłku. Mięso, ryby, jaja, nabiał, strączki, tofu, orzechy – źródło ma mniejsze znaczenie, ważne, żeby białka było wystarczająco dużo.
• Różnorodność. Warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, strączki, ryby i oleje roślinne dostarczają różnych witamin i składników mineralnych; monotonny jadłospis zostawia luki.
• Płyny i sen. To nie są środki na włosy, ale bez nich organizm nie pracuje i nie regeneruje się prawidłowo; przewlekłe niewyspanie i stałe napięcie z czasem mogą odbić się również na włosach.

O alkoholu i paleniu krótko i bez moralizowania: alkohol w większych ilościach wypiera pełnowartościowe jedzenie i utrudnia przyswajanie części składników odżywczych, a palenie wpływa na drobne naczynia krwionośne, także te, które odżywiają skórę.

Restrykcyjne diety i szybkie odchudzanie: wypadanie włosów z opóźnieniem

Gwałtowne cięcie kalorii, wykluczanie całych grup produktów czy szybki spadek wagi to dla organizmu stres. Część mieszków w odpowiedzi przedwcześnie przechodzi z fazy wzrostu w fazę spoczynku (telogen), a po pewnym czasie włosy te wypadają.

Najbardziej charakterystyczne jest opóźnienie: wyraźne wypadanie rozlane, czyli równomierne na całej głowie, zaczyna się zwykle nie po kilku dniach, lecz po miesiącach. Dlatego przyczyny często szuka się nie tam, gdzie trzeba – w nowym szamponie, w wodzie, w zmianie pory roku.

Najczęściej taka reakcja jest przejściowa: gdy dieta znów jest pełnowartościowa, cykl wzrostu stopniowo wraca do równowagi. To jednak nie obietnica – jeśli wypadanie jest nasilone albo nie mija, potrzebna jest konsultacja lekarska. A jeśli planujesz odchudzanie, spokojniejsze tempo i odpowiednia ilość białka są łagodniejsze także dla włosów.

Białko, żelazo, cynk, biotyna i witamina D: co warto wiedzieć

Te nazwy padają w rozmowach o włosach najczęściej. Tutaj krótko i bez dawek, bo te ustala lekarz.

• Białko to podstawowy budulec włosa; jego niedobór wiąże się zwykle z restrykcyjnymi dietami i źle zbilansowanym jadłospisem.
• Żelazo bierze udział w transporcie tlenu. Jego niedobór zdarza się dość często, zwłaszcza u kobiet, a lekarz zwykle sprawdza poziom żelaza, gdy ktoś zgłasza się z wypadaniem włosów.
• Cynk jest potrzebny do podziałów komórek i syntezy białka.
• Biotyna (witamina B7) uczestniczy w przemianie materii; rzeczywisty niedobór przy urozmaiconej diecie zdarza się rzadko.
• Witamina D jest badana w związku z cyklem mieszka włosowego; na ile bezpośredni jest ten związek, wciąż nie do końca wiadomo.

Urozmaicona dieta w zwykłych warunkach pokrywa zapotrzebowanie na te składniki. Rzeczywistego niedoboru nie rozpoznaje się po wyglądzie włosów czy paznokci – stwierdza go lekarz na podstawie badania krwi. A wysokie dawki „na wszelki wypadek” to zły pomysł: nadmiar niektórych witamin i mikroelementów nie jest dla organizmu obojętny, a niektóre suplementy potrafią zafałszować wyniki badań laboratoryjnych. Dlatego przed pobraniem krwi powiedz lekarzowi, co przyjmujesz.

To, czego skóra głowy potrzebuje od zewnątrz, to osobna sprawa – tu pomoże Ci krótki bezpłatny test skóry głowy.

Dwa uporczywe mity o diecie i włosach

„Istnieje jeden superprodukt na włosy”. Awokado, orzechy, łosoś czy pestki to dobre jedzenie, ale żaden produkt nie zapewni wszystkiego, czego potrzebuje mieszek. Włosy nie potrzebują gwiazdy jadłospisu, tylko całego jadłospisu.

„Im więcej witamin, tym więcej włosów”. Jeśli niedoboru nie ma, dodatkowe dawki nie zagęszczą włosów – organizm nie buduje „na zapas”.

Odżywianie od środka, pielęgnacja z zewnątrz: jak to połączyć

Dieta i pielęgnacja skóry głowy to dwie różne rzeczy, które się uzupełniają. Jedzenie dostarcza mieszkowi budulca od środka, kosmetyki działają z zewnątrz. Szampon to spłukiwany krok, który oczyszcza skórę głowy podczas mycia, a wcierka bez spłukiwania to osobny krok – zostaje na skórze i kontynuuje pielęgnację między myciami. Szamponem nie uzupełnisz niedoboru żelaza, a talerzem warzyw nie zmyjesz nadmiaru sebum.

To, których z tych kroków potrzebujesz, zależy od stanu skóry głowy: protokół może obejmować sam szampon albo szampon razem z wcierką. Składników odżywczych dostarcza natomiast urozmaicona dieta, nie kosmetyki – a jeśli podejrzewasz niedobór, potwierdzić go badaniem krwi i zdecydować, co dalej, powinien lekarz.

Do dermatologa lub lekarza warto pójść, gdy:

• włosy wypadają nagle, garściami albo plackami;
• skóra głowy boli, krwawi albo jest mocno zaogniona;
• problem utrzymuje się długo i nie widać poprawy;
• chodzi o dziecko lub kobietę w ciąży albo wypadanie zaczęło się w trakcie przyjmowania leków.

Jeśli nic z tego Cię nie dotyczy i chcesz wiedzieć, jaka pielęgnacja pasuje do Twojej skóry głowy, zrób bezpłatny test. Otrzymasz osobisty protokół – linię produktów dobraną do Twojego problemu na jednym z trzech poziomów: Base, Advanced lub Intensive.

Najczęściej zadawane pytania

Czy włosy mogą wypadać przez dietę?

Tak, restrykcyjna dieta i szybkie odchudzanie należą do znanych przyczyn przejściowego, rozlanego wypadania włosów, które zwykle pojawia się z opóźnieniem. Jeśli jest nasilone albo się przeciąga, przyczyny powinien szukać lekarz.

Jakie witaminy na włosy warto brać?

Uniwersalnej odpowiedzi nie ma. Suplementy mają sens tam, gdzie lekarz potwierdził niedobór badaniem krwi; przy urozmaiconej diecie zapotrzebowanie zwykle pokrywa jedzenie. Wysokich dawek nie przyjmuj bez zalecenia lekarza.

Po jakim czasie zmiana diety jest widoczna na włosach?

Nieprędko. Włos rośnie powoli, a mieszek potrzebuje czasu, żeby wrócić do zwykłego rytmu, więc mowa o miesiącach, nie o tygodniach. Dokładnego terminu nikt Ci nie poda.

Czy szampon albo wcierka może zrekompensować złą dietę?

Nie. Kosmetyki pielęgnują skórę głowy i włosy od zewnątrz: oczyszczają, koją, pomagają utrzymać równowagę. Składniki odżywcze mieszek dostaje z krwią, czyli z tego, co jesz.